
“BIS สหรัฐฯ” คุมส่งออกชิป AI ขั้นสูงเข้าไทย! ย้ำไม่แบน พิจารณาใบอนุญาตรายกรณี
สหรัฐฯ ออกกฎ BIS คุมเข้มส่งออกชิป AI ขั้นสูงไปไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย สิงคโปร์ และบราซิล กำหนดขอใบอนุญาตล่วงหน้า ย้ำไม่ใช่การห้ามส่งออกทั้งหมด พร้อมพิจารณาคำขอเป็นรายกรณีตามหลักความมั่นคงแห่งชาติ
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า สำนักงานอุตสาหกรรมและความมั่นคง (BIS) สังกัดกระทรวงพาณิชย์สหรัฐอเมริกา ได้ออก กฎระเบียบชั่วคราวฉบับสุดท้าย (Interim Final Rule: RIN 0694-AK50) ยกระดับมาตรการควบคุมการส่งออกชิปประมวลผลปัญญาประดิษฐ์ (AI) ขั้นสูง ไปยังประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้านในภูมิภาค
มาตรการนี้จัดทำขึ้นเพื่อป้องกันการเบี่ยงเบนหรือถ่ายเทเทคโนโลยีไปยังผู้ที่ไม่ได้รับอนุญาต โดยกำหนดให้ต้องได้รับอนุมัติล่วงหน้าสำหรับการส่งออก การส่งออกต่อ (Reexport) และการโอนย้ายภายในประเทศ (In-country transfer) สำหรับอุปกรณ์คอมพิวเตอร์สมรรถนะสูงที่จะส่งไปยังไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย สิงคโปร์ และบราซิล
ในช่วงที่ผ่านมา มีการรายงานและแสดงความคิดเห็นที่คลาดเคลื่อนว่ามาตรการนี้คือการห้ามส่งออกไมโครชิปประสิทธิภาพสูงไปยังประเทศไทยโดยสิ้นเชิง แต่ในความเป็นจริงแล้ว กฎระเบียบนี้ไม่ได้เป็นการสั่งห้ามโดยเด็ดขาด (Blanket ban) แต่อย่างใด
ทั้งนี้ BIS ได้จัดให้รายการอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ระดับท็อป ซึ่งรวมถึงรายการที่ระบุภายใต้หมายเลขจัดหมวดหมู่การควบคุมการส่งออก (ECCNs) 3A090, 4A090 และพารามิเตอร์ทางเทคนิคต่อท้าย .z อยู่ภายใต้ระบบการกำกับดูแลที่ต้องขอใบอนุญาตตามประเทศปลายทาง
โดยคำขอใบอนุญาตส่งออกไปยังประเทศไทยและประเทศพันธมิตรในภูมิภาคที่ระบุไว้ จะได้รับการพิจารณาเป็นรายกรณี (Case-by-case basis) ซึ่งหน่วยงานกำกับดูแลของรัฐบาลกลางสหรัฐฯ จะประเมินแต่ละคำขอตามวัตถุประสงค์ด้านความมั่นคงแห่งชาติ โดยจะพิจารณาอย่างถี่ถ้วนถึงประสิทธิผลของกฎหมายควบคุมการส่งออกของประเทศผู้รับ ตลอดจนความร่วมมือในการบังคับใช้กฎหมายร่วมกับ BIS
เพื่อปกป้องการค้าของบริษัทข้ามชาติ กฎระเบียบนี้ได้ข้อยกเว้นสำคัญสำหรับการดำเนินงานของนิติบุคคลสหรัฐฯ โดยข้อกำหนดในการขอใบอนุญาตสำหรับไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย สิงคโปร์ และบราซิล จะไม่มีผลบังคับใช้กับสินค้าที่มีผู้ใช้ขั้นสุดท้าย (Ultimate end user) หรือบริษัทแม่ขั้นสุดท้ายซึ่งมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในสหรัฐอเมริกา
ทั้งนี้ ผู้ส่งออกที่จะใช้สิทธิข้อยกเว้นนี้จะต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดการรายงานประจำเดือนตาม 15 CFR § 743.10 โดยต้องจัดส่งข้อมูลรายละเอียดเกี่ยวกับคู่ค้า ข้อมูลจำเพาะของผลิตภัณฑ์ และวันที่มีการขนส่งให้แก่ BIS
กรอบการทำงานนี้สร้างความชัดเจนในการแบ่งแยกนโยบายระหว่างศูนย์กลางการค้าในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กับประเทศที่อยู่ในกลุ่ม Country Group D:5 เช่น สาธารณรัฐประชาชนจีน
โดยในขณะที่การส่งออกไปยังประเทศไทยมีสิทธิได้รับการพิจารณาเป็นรายกรณี คำขอใบอนุญาตที่เกี่ยวข้องกับประเทศในกลุ่ม Country Group D:5 หรือมาเก๊า จะเผชิญกับข้อสันนิษฐานทางกฎหมายว่าจะถูกปฏิเสธเป็นหลัก (Presumption of denial)
นอกจากนี้ กฎระเบียบยังกำหนดมาตรการการตรวจสอบสถานะ (Due diligence) ที่เข้มงวดสำหรับศูนย์ข้อมูล (Data center) ในต่างประเทศ โดยห้ามผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลทั่วโลกส่งมอบกำลังการประมวลผลรวมเกินกว่า 12,000,000 Total Processing Performance (TPP) ให้แก่บริษัทที่มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในกลุ่มประเทศ D:5 โดยไม่ได้รับอนุมัติล่วงหน้าจากสหรัฐฯ
ด้วยการผสมผสานระหว่างการควบคุมประเทศปลายทางอย่างตรงจุด ข้อยกเว้นสำหรับนิติบุคคลสหรัฐฯ และหลักเกณฑ์การอนุมัติใบอนุญาตที่โปร่งใส กฎระเบียบชั่วคราวนี้จึงช่วยสร้างระบบการกำกับดูแลตลอดห่วงโซ่อุปทานในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยไม่ได้ตัดขาดการเข้าถึงเทคโนโลยีการประมวลผลขั้นสูงในเชิงพาณิชย์

